Siðferði

Með tilkomu Netsins vaka upp ýmsar spurningar um nokun þess og hvernig  eða hvort almenn lög í landinu nái yfir alla notkunarmöguleika. Reyna þarf að finna jafnvægi milli neikæðra og jákværa möguleika Netsins en ýmsar siðferðisspurningar vakna varðandi höfundarétt, notendaleyfi, upplýsinganotkun og persónuvernd.

Siðferði fjallar um það hvernig við umgöngumst hvert annað í daglegu lífi og ein hlið á siðferði tekur til þess hvernig við nýtum okkur tæknina. Við gefum okkur að öll hugverk mannanna séu eign þeirra og því falli þau undir höfundarétt. Sá sem semur texta, teiknar mynd, semur tónverk, hannar vefsíðu eða finnur upp nýjar aðferðir við lausn verkefnis á rétt á að hugverk hans sé varið með höfundarétti þannig að annar geti ekki nýtt sér það án þess að höfunduinn hafi eitthvað um það að segja. Höfundaréttur á að vernda með lögum höfunda verka fyrir óleyfilegri notkun á verkum þeirra.

Ef að þú ert höfundur að verki þá fellur það undir höfundarréttarlög. Ef þú vinnur verkið fyrir annan sem að greiðir þér fyrir verkið þá getur hann átt hluta af höfundaréttinum. Oftast þurfa höfundur og verkkaupandi að gera með sér samning um greiðslur vegna höfundaréttar.

Þetta leiðir til þess að það er áhætta falin í því að nota verk annarra sem eru á Netinu. Oft er tiltekið hvort verk á Netinu, t.d. myndir eða hugbúnaður, séu til frjálsra afnota (freeware) eða ekki og nauðsynlegt er að kynna sér þær reglur reglur sem settar eru á hverri síðu og fylgja þeim. Oft þarf að borga fyrir notendaleyfi af hugbúnaði sem verið er að dreifa á Netinu og ljósmyndir og listaverk á Netinu eru varin með höfundarétti og má ekki nota nema með leyfi höfundar.

Ritskoðun er nátengd tjáningarfrelsi og ekki viljum við hefta tjáningarfrelsi unglinga en það þarf samt að fylgjast með því að tjáningin sé á formi sem er viðurkennt í umhverfinu og meiði engan. Netið er ekki ritskoðað en það er fygst með netnotkun einstaklinga eftir því sem ástæða þykir t.d. innan fyritækja og í skólum. Lögð er áhersla á að hanna hugbúnað sem getur stýrt aðgangi að Netinu þannig að stórnendur fyrirtækja eða stofanna og foreldrar barna geti haft áhrif á hvaða síður eru aðgengilegar hverju sinni.

Með nýjum miðli koma nýjar aðferðir til að koma upplýsingum á framfæri og er Netið dæmi um það. Á Netinu getum við fundið upplýsingar um næstum allt og þá vaknar spurningin um hvort að upplýsingarnar séu áreiðanlegar. Því að siðferði netsins beinist ekki bara að þeim sem eru að leita á netinu heldur líka að þeim sem setja inn efni á netið.

Almenna reglan er sú að Netnotkun fellur undir almenn lög í því landi þar sem verið er að nota Netið hverju sinni. Þeir sem eru að setja inn efni á netið að fylgja almennum siðareglum varðandi efnistök og framsetningu eins og þeir sem eru að nýta sér efni af netinu.