Samskiptahęfni

Flest höfum viš lęrt aš hafa samskipti viš ašra ķ tölušu mįli. Viš vitum aš žaš eru įkvešnar sišareglur eša kurteisisvenjur. Viš vitum aš ef viš sżnum af okkur óęskilega framkomu er lķklegt aš viš fįum ekki žaš sem okkur langar til aš nį fram. Til žess aš nį įrangri komum viš žannig fram viš ašra aš žaš sé lķklegast aš vel gangi.

Ķ tölvusamskiptum eru lķka samskiptareglur eša sišareglur sem mikilvęgt er aš hafa ķ huga žegar veriš er aš skrifa tölvupóst. En žaš er fleira sem žarf aš hafa ķ huga s.s. hvernig pósti er svaraš žegar veriš er aš ręša viš einhvern annan ķ tölvupósti. 

Yfirleitt tekur žaš nokkurn tķma aš venjast samskiptum um tölvupóst og sumir nį aldrei žaš góšum tökum į honum aš žeir geti unniš og lęrt meš ašstoš tölvupósts. Sjįlfsagt tengist žetta lķkri hęfni ķ samskiptum manna ķ tölušu mįli en samt sem įšur ekki sś sama žar sem samskiptin eru einungis ķ ritušu mįli. Einnig mį telja lķklegt aš vilji eša žörf skipti miklu mįli, sį sem vill getur haft samskipti um tölvupóst lęrir aš gera žaš į įrangursrķkan hįtt sem og sį sem hefur žörfina. Margir eiga žó erfitt meš aš sjį žörf fyrir samskipti af žvķ tagi heldur vilja einbeita sér aš samskiptum viš fólk sem žaš getur hitt eša hringt ķ. 

Margir tala um aš mikilvęgt sé fyrir Ķslendinga aš starfa į evrópskum eša alžjóšlegum vettvangi. Žį kemur samskiptahęfni į Neti aš miklum notum. Sį sem getur beitt tölvusamskiptum į įrangursrķkan hįtt nęr meiri įrangri ķ alžjóšasamstarfi en sį sem einungis getur unniš meš fólki sem hann hittir. 

Lestur og skrift er tjįningarmįti tölvusamskiptanna, eftir žvķ sem tölvusamskipti eru notuš meira eykst lestrarhraši og einnig ęfingin ķ aš skrifa bréf ķ tölvupósti. Smįm saman žarf ekki lengur aš hugsa, velta fyrir sér, móta texta, heldur er hęgt aš skrifa beint žaš sem žarf aš segja. Alls ekki mį lķta svo į aš hér sé veriš aš draga śr gildi žess aš skrifa fallegan texta og markvissan, tölvusamskipti lśta hinsvegar öšrum lögmįlum žar sem mikilvęgast er aš "tala saman" eša hafa samskipti. Viš erum ekki stöšugt meš ašfinnslur eša leišréttingar viš žį sem ekki tala hįrrétt. Ķ tölvupósti žykir žaš almenn kurteisi aš gera engar athugasemdir viš hvernig texti er skrifašur svo lengi sem hann skilst. Ķslendingar eiga yfirleitt erfišara meš žessa tillitssemi heldur en erlendir vegna žeirrar sterku įherslu sem hér er į ķslenska tungu og aš hśn skuli skrifuš og töluš hįrrétt. Hinsvegar įtta menn sig fljótlega į žessu žegar žeir sjįlfir eru aš skrifa į erlendu tungumįli og žurfa į žvķ aš halda aš ręša viš einhvern į jafnréttisgrundvelli en fį ekki athugasemdir viš hvašeina sem ekki er skrifaš hįrrétt į erlendu mįli. Žannig missa menn kjarkinn fljótt og nį ekki įrangri.

Samskiptahęfni lęrist og žjįlfast meš žvķ aš ęfa sig. Möguleikarnir eru óteljandi og takmarkast einungis af žeim sem beitir žessari samskiptaašferš. Stunda mį višskipti, skrifa saman skżrslur, stunda rannsóknir og hafa samskipti viš vķsindamenn um allan heim ķ tengslum viš žęr, vinna verkefni og margt fleira.

© Įsrśn Matthķasdóttir Lįra Stefįnsdóttir 2001