« Lfi er svo skemmtilegt | Aalsa | Hnur og hanar »

Laugardagur 25. febrúar 2006

Farvel fla vitleysa

Hmandi t horni gefst riji menntamlarherrann loks upp undan eirri hringavitleysu sem samrmd prf framhaldssklum svo sannarlega eru. Fyrir utan a samrmd prf slandi geisla ekki beinlnis af rttmti og reianleika (eim gullnu hugtkum samrmdra prfa) eru au frekar llegar mlistikur sklastarf. au rttlta allavega ekki allt a rafr og kostna sem af eim skapast. Eina gagni sem g s af eim er a ungt flk sem lifir sldarlfi hefur gott af hfilegum terror og tilfinningarllettum. Fyrir anna ungt flk eru au gagnslaus. Sem tti n a benda mnnum a vera ekki me essa hrgu af samrmdum prfum grunnsklum. Samrmd prf eyileggja sklastarf a mnu mati og menntun manna. Mli frekar me v a nemendur keppi skk en utanbkarlrdmi msum svium. San er hgt a hampa sklanum sem flesta skkmeistara. Ea keppa frmerkjasfnun, smsagnakeppni, uppfinningum, sng ea hverju v sem au vilja yfir hfu keppa .


Samrmd prf eru lleg mlistika sklastarf af v au eru hreint ekkert a mla sklastarf og voru aldrei til ess tlu. Ekki virist nokkur lei a koma mnnum skilning um a. Samrmd prf mla hva nemendur kunna v sem spurt er um, oftast utanbkar - stundum skilning, kannski mla au einhverja hfileika en spurning hvort a er hfileiki kennarans a kenna nemandanum a taka samrmt prf og stjrnunarhfileiki hans vi a koma blessuu ungviinu a stautinu.

Besta dmi um heimsku gagnvart samrmdum prfum egar einhver blaamaur dr lyktun a lakari mealeinkunn samrmdu prfi slensku en ensku bri vott um a slensk ungmenni kynnu minna slensku en ensku. Hverjum skpunum datt hug a a vri sama prfi lagt fyrir ensku og slensku? v fer fjarri og v eru tlurnar algerlega samanburarhfar. Hva a essar tlur segi eitthva - bara eitthva - um sklastarfi - v fer fjarri.

g man ekki eftir v a dxar hafi alla jafna afkasta einhverju v svo srstku lfinu a eim beri a hampa verulega ea skjast eftir dxum. Venjulega er etta okkalega greint flk sem hefur grarlegan sjlfsaga og vinnuaga og beitir honum nmsbkurnar. Arir beita sig essum aga til a n rangri rttum, arir listgreinum, sumir til a skandalisera og enn arir hafa engan aga sjlfan sig.

a er kominn tmi til a rkjandi menntamlarherra sli au klstrugu fingrafr Bjrns Bjarnasonar fyrrverandi menntamlarherra endalaust mat og eftirlit slensku sklakerfi. Eina afleiingin er gap milli stjrnvalda, kennara og nemenda. Kennarar eru eirri blessunarlegu gfu gddir a lta ekki teyma sig hvert sem er. Ekki svo a skilja a eir viurkenni a alltaf. En egar hurin kennslustofunni lokar eru eir konungar og drottningar rki eirrar frigreinar sem eir bera byrg . Flestir eru brennandi af huga v efni sem eir hafa helga sr hvort heldur a er jarfri, tlvunarfri, danska ea murml.

Utanbkarstagl var kannski einhverntman gagnlegt egar menn komust ekki auveldan htt upplsingar og urftu a muna allt merkilegt. dag er a frekar tmaeysla en nokku anna. Menn urfa a lra a lra, fa sig a gera eitthva vi upplsingar sem fla um allt og n a beita sig aga til framkvmda.

Eitt sinn sagi vi mig nemandi - segu mr hva g a gera og g skal gera a vel. Gu nemendurnir eru nefninlega oft hli flk og vinnusamt og gerir a sem eim er sagt og a vel. En vandinn er a dag eru vlar notaar flest slk verk, vi urfum flk sem hugsar, finnur tkifri, hefur ri og hfilega myndun til a sj fyrir sr hvernig hlutirnir geta ori. Ea hver getur teikna hs sem ekki getur mynda sr hvernig a tti a lta t? Ea sami lag ef hann getur ekki s a fyrir sr einhverri mynd?

t me etta ttalega stagl og gamaldags dt og frum a mennta ungmenni fyrir ekki s nema ntmann hva einhverja framt ar sem au tla a lifa snu lfi sem menntair menn.

Svo farvel fla vitleysa, samrmd prf eru engum til gagns! Takk orgerur Katrn - etta var a algfulegasta sem hefur gert starfi! Svona a koma sr tr frnlegri stu hmandi t horni eftir reginvitleysu forveranna.

kl. |Menntun / Plitk

lit (7)

g er a sjlfsgu sammla flestu essari frslu en nenni engan veginn a skrifa langt langt komment :)

Sunnudagur 26. febrúar 2006 kl. 11:16

a er svo margt essu sem g er sammla sem gerir mig sammla Hrpu? Virkilega skelfilegt yri a n.

g vil samt byrja a verja rttmti og reianleika. au gtu hugtk eru ekkert srstaklega tengd samrmdum prfum. eir gu eiginleikar eiga a einkenna allar gar mlingar. g yri t.d. ekki hissa a DDV geri dlti v a vera me reianlega vog svo skekkjan s ekki upp +/- 1kg milli mlinga. Standast prffrilegir eiginleikar samrmda prfa ekki gtlega egar au eru skou rttu samhengi og eirri hugtakabindingu (sbr. operationalism) sem eim er tla a standast?
Anna sem angrar mig meira en or f sagt fr og a er egar a er veri a agnast t samrmd prf egar einhverjir bjnar t b eru a rangtlka niursturnar! a er ekki vandaml vi samrmd prf sem slk. Ef g lna r mlband og fer t me a til a mla hitastigi er a ekki mitt vandaml og ekki vandaml vi mlbandi mitt a r tkst ekki a f neinar almennilegar niurstur.

Til varnar dxunum, g man ekki betur en t.d. lafur Jhann lafsson hafi veri dx fr snum skla stdentsprfi. fleiri merkir menn og konur hafa hloti a "ln" a vera stimplair dxar. Hva er svo sem a v a hampa eim sem eru duglegir og standa sig vel skla? Af hverju erum vi a hampa afbura listamnnum og rttaflki? J til a hvetja fleiri til a feta ftsporin og til hvers erum vi a v? J til a f fleiri til a feta ftspor eirra. Af hverju ttum vi ekki a vilja f fleiri slka? Eru a einmitt ekki eir sem skapa vermti ekkingar og HTKNI samflaginu? Bisness-lii sem tekur allan heiurinn af v a hafa fjrfest rtt er ekki a ba til raunveruleg vermti. Ef eitthva vit er v a leggja herslu htkni og ekkingarina er a ekki einmitt duglega, vinnusmu, sjlfsguu og GREINDU einstaklingarnir sem eiga eftir a skila miklu inn jarbi? Ea viljum vi bara hafa sprklandi og syngjandi flk lverum t um alla firi?

Hva er svo a v a lra hlutina? A lra hluti utan a hjlpar til dmis vi a byggja undir ara ekkingu og hjlpar til vi a nta minni betur, t.d. me "memory chunking". a ekkja etta allir sem hafa til dmis LRT undirstur frigrein inngangsnmskeii og veri lengi a fara yfir efni og urft a standa skil v skriflegu ekkingarprfi og .a.l. lrt efni en ekki bara unni misbjnaleg raun/hp-verkefni sem skilja mjg lti eftir af alhfanlegri ekkingu. etta "stagl" hefur svo skila sr vi frekara nm frigreinni egar hugtk, frasar og jafnvel hfundar og frimenn hafa ori vtkari merkingu og tengjast auveldlega rum hugtkum og flta annig fyrir skilningsrkum lestri og hjlpa annig flki vi a nta sr enn frekar a sem a er a lra. endanum kemur svo alltaf spurningin um s.k. "raunhfni" en a er efni enn lengri og leiinlegri pistil.
g leyfi mr samt a efast um a verkefnamia nm skili (raun)hfara flki t en eir sem hafa fari gegnum frilegra nm me herslu lrdm og abstrakt ekkingaratrii. Rannsknir hafa snt a abstrakt ekkingu er auveldara a fra yfir njar astur og vifangsefni. essu til stunings er hgt a skoa sumar af eim heimildum sem g notai BA-verkefninu mnu:
http://www.trigger.is/HI/BA/#refs

g kannast ori mjg vel vi ennan "segu mr hva g a gera og g skal gera a vel" frasa og g er binn a hugsa um hann nokku oft. g neyist v til a spyrja, hva er a v a taka vi leibeiningum og vinna vel r eim? Veistu hva a er fgtur eiginleiki vinnumarkanum? a vera ekki allir forystusauir ea leitogar, til a miklir leitogar og frumkvlar geti blmstra urfa eir oftast a hafa me sr fylgjendur. essi "great man theory" sem trllrur llu mati flks rum er a mnu mati tm tjara. Til a mikilmenni geti gert vel ( viasta skilningi) arf hann a hafa fylgjendur og astur til a standa sig vel.

etta er allt skrifa til a fresta v a lesa grein sem g ver sennilega mjg fljtur a lesa vegna ess a hn byggir kenningum og hugtkum sem g hef LRT ur ;) Best a fara a hjla hana.

Þriðjudagur 28. febrúar 2006 kl. 21:25

Lra:

Takk Tryggvi, svona a kommenta pistla!

Auvita eru hugtkin rttmti og reianleiki ntengd samrmdum prfum. Ef vi vrum ekki a beita reianleikahugtakinu hvers vegna ttum vi yfirhfu a hafa samrmt prf??? M ekki bara leggja fyrir prf og sktt me samrminguna? reianleikinn stendur fyrir a ert a endurtaka smu mlingu til ess a geta bori saman milli rganga. Markmii er sums ekki bara a skoa hvernig rangur mlist milli skla einu tilteknu prfi heldur til a geta skoa run og v verur mlitki a vera rtt. a hefur samrmdum prfum ekki tekist.

Hva varar rttmti .e. a prfi s a mla a sem a a prfa hltur a vera ntengt samrmdum prfum nkvmlega eins og rum prfum. Nmsskrin er tlistunin v hva a lra og san prfi a mla a sem a lra en ekki eitthva anna. N er g ekki a meina a menn su alls ekki a mla a sem lagt er fyrir a gera menn einhverjum mli en samrmda prfi hefur ekki veri ngilegt yfirlitsprf annig a a tryggi a nmsefni sem a fara yfir s nkvmlega a sem lagt er til grundvallar.

Nmsmatsstofnun segir san beinlnis a samrmt prf s " tla kvei hlutverk vi mat sklakerfinu" (http://www.namsmat.is/vefur/samr_prof/alm_uppl/samramd.html ) svo a er alveg klrt a a er markmi. g dreg mjg efa a etta prf mli sklakerfi vel. Sumir geta haldi v fram a etta s hlutamat og er spurningin hva rttltir allt etta rafr, kostna og umfang. Er rangurinn svo gur fyrir sklakerfi a etta s mlistika sem s svo bsna g?

r skoanir sem kvarar a g hafi varandi kennslufri er san eitthva sem g er svosem ekkert a eltast vi. g er sammla r me a abstrakt ekking er bsna fn til a nta vi yfirfrslu. En ef menn eiga aldrei a leysa nokkurn skapaan hlut af sjlfsdum me v a skilgreina vifangsefni sitt og tfra a erum vi bara a framleia fabrikkuflk sem er alltaf a gera smu hlutina sem a hefur lrt. a er lka ekking sem arf til ess a geta mynda sr og ntt abstrakt ekkingu til gagns.

Auvita er a rtt hj r a a ekkert a kenna samrmdum prfum um rangtlkanir. g vil hinsvegar benda a mlistikan sem a vera me svona grarlega frsagnargfu um sklastarf er ekkert a skila v nema hj afmrkuum hpi manna sem hefur einhvern skiling mlistikunni. er spurning um hvort a s ekki veri a gefa llum reglustikur hva svo sem eir eru a fara a mla, vkva, loft, mengun, gagnarmi sem og lengd? Menn kunna san ekki betur me verkfri a fara en eir arka um me reglustikuna lofti og nota hana rtt fyrir a a s argasta bull. v slenska rki a kosta reglustikur sem ekki er hgt a brka nema afspyrnu takmarka?

Hva varar dxana tla g n sossum ekki a halda v fram a enginn dx hafi ori a manni. Rk mn voru hinsvegar au a samrmd prf segja ekki nokkurn skapaan hlut um hvernig einstaklingur plummar sig lfinu. a er a vsu samspil milli rangurs tnlist og einkunna samrmdum prfum annig a a dmi fr r var n ekki gott (he he). g var a benda a a mtti mla margan htt og keppa mismunandi greinum og f t upplsingar. ess vegna me flugu skkmti sem mlir msa hluti.

Hva varar htknivinkilinn hef g ekki hugmynd um hvort a su dxar essa lands sem bera hann uppi. g leyfi mr a efast um a n ess a g haldi a a su slugsarnir sem halda honum uppi. Htkniinaurinn vri bsna merkilegur ef ekki vri ar flk me frumkvi, flugt myndunarafl og kjark til a framkvma.

Hva varar verkefnamia nm er s ttur kennslufrinnar svo vfemur a a er varla hgt a tala um a sem einhverja einfalda stareynd ea sannindi eins og gerir hr. Gufuleg verkefni sem skila engri afur annarri en a menn unnu hpastarfi dltinn tma er svosem ekki eftirsknarvert. Auvita er bsna gott a hafa flk sem hlir og vinnur verk sn vel. a flk mlist vel samrmdu prfi en hefur kannski ekki eins mikil tengsl vi greind og menn vilja vera lta.

g s ekkert a v a menn lri eitthva utanbkar, en utanbkarstagl n skilnings er handntt v brkar a ekki abstrakt vinnu a er alveg ljst v getur ekki sett a samhengi vi nja ekkingu ea ekkingarskpun.

Hva varar a a hafa flk sem tekur leibeiningum og vinnur vel r eim erum vi a tala um sama hlutinn. S sem kann a vinna vinnur vel r v sem fyrir hann er lagt en arf ekki a spyrja a llu og getur ekkert gert n ess a a s tlista og tskrt. g hef haft a margt flk undir verkstjrn um vina a g fullyri a flk sem ekki getur leyst vifangsefni af sjlfsdum er ekki eftirsknarvert til vinnu. ess vegna held g a srt hr viljandi a misskilja mig t fr einhverjum kennslufrilegum fordmum sem ert a klna mig;-)

Ef hefur lrt kenningarnar og hugtkin sem ltar a nota vi lestur greininni hafu huga hvort r gagnast r af v lrir r utanbkar ea hvort a er vegna ess a skildir a sem varst a lra. Hvernig sossum frst a v.

Þriðjudagur 28. febrúar 2006 kl. 21:50

Byrjum samrmdu prfunum. Ef etta er markmi hj Nmsmatsstofnun sem er sett svona fram er a frekar loi. Mat sklakerfi er frekar strt hugtak og g efast um a nokkur tli sr a n utan um a me einni mlingu. g bara get ekki mynda mr a neinn prffrilega sinnaur einstaklingur geti lti sr detta slkt hug! Hvort sem hann vinnur hj Rkinu ea einkageiranum. Fyrir utan essa klausu sem vitnar vef NM er textinn arna mjg skynsamlegur og samkvmt sannleikanum.

Samrmt prf tryggir ekki reianleika (punktur). g f heldur ekki s a rttmti s tryggt me samrmdu prfi. Nr vri a gera stala ekkingar- ea getuprf til a mla hversu vel er veri a fara eftir nmskr. g er bara enn a leita eftir v hvar a er sett fram.

segir: reianleikinn stendur fyrir a ert a endurtaka smu mlingu til ess a geta bori saman milli rganga.
etta er bara v miur ekki rtt. a er ekki hgt a bera saman mlingar milli rganga. reianleiki samrmdaprfa eins og au eru framkvmd NM tekur eingngu samanburi milli skla innan rgangs og innan hverrar nmsgreinar. Annar samanburur grundvelli samrmdra prfa stenst ekki. ATH: etta er byggt v sem g hef skoa um framkvmd prfanna sjlfra ekki hleit markmi um hva au ttu a gera.

Hva kemur s mta a niurstaa samrmdum prfum eigi a tengjast greind? g s ekki betur en NM bji upp gt stlu greindarprf, t.d. Wechsler's til a mla greind. Greind spir fyrir um gengi skla og j ef g fengi EINN og bara EINN hlut til a r eftir (ekki vital, ekki memli, ekki CV...) myndi g nota greindarprf. En er .a.l. sjlfsagt a gott gengi skla spi fyrir um ha greind? nei, vi bum flknum heimi og sjaldnast er hgt a einangra fullkomlega tvr breytur. Ekki einu sinni vi tilraunaastur. J talandi um tnlist! a vri ekki vegna ess a eir sem f htt samrmdu prfi eru duglegri og vinna skipulegar og geta ar af leiandi sinnt bi nmi snu mannsmandi htt og haft afgangstma til a sinna tnlistinni? Mr finnst etta alls ekki slmt dmi, a einmitt snir a arna er flki fyrirbri ferinni.

Svo um frumkvi og ekkingu... Ef g kann ekki eitthva get g ekki skili a og ar af leiandi ekki nota a. mnum huga er etta stigveldi (a htti B. Bloom). g er reyndar fatlaur ann htt a g arf a skilja til a geta muna en a er bara vegna ess a g er minnislaus ;)
Frumkvi, sumum finnst aldrei ng af v rum finnst a alltof miki. Hi rtta er vntanlega mitt milli? Ef allir sna frumkvi og vaa t allar ttir er nokku ljst a "heildin" kemst ekkert r sporunum. Ef enginn snir frumkvi kemst heildin heldur ekki r sporunum.
Til a heildin dafni arf a raa inn kveinni samsetningu af flki. Ein af fum hugmyndum sem mr finnst gagnast vi a tta sig essu vinnusta er hlutverkahringur Belbins:
http://www.belbin.com/belbin-team-roles.htm
Svo g haldi n fram me htkni-vinkilinn etta er mn reynsla af slku a bak vi flest velheppnu vermtaskapandi fyrirtki (g tel ekki aftur me) er einn ea fleiri einstaklingur sem er me afbura ekkingu kvenu svii (og greind?) og oft eina ea fleiri hugmyndir. Marel er gtt dmi um slkt. a merka fyrirtki hf sgu sna hj raunvsindastofnun H og var samstarf aila me mikla ekkingu vlaverkfri, rafeindatkni og hugbnai.
essi upphafning frumkvisins minnir mig gilega miki leitogadrkunina sem er berandi stjrnunar"frunum". a m enginn vera stjrnandi lengur allir vera a vera foringjar, forystusauir, leitogar ea frumkvlar. Allt anna er annars flokks. Sem er slmt v ti raunveruleikanum urfa fyrirtki bum essum eiginleikum a halda til a dafna.


g get samt ekki staist a skjta meira hpavinnu. Ef g nota dmi r meistaranminu mnu eru nna gangi mrg hpverkefni. mrgum eirra vaa nemendur af sta n nokkurrar ekkingar v svii sem eir eiga a fara a vinna me. vantar algerlega alla frilega undirstu til a byggja verk sn og lenda v arfa hremmingum og stefnuleysi. Vi slkar astur verur hpavinnan og ll "notkunin" og "frnin" markviss og gagnast lti sem ekki neitt. besta falla vita n nemendur hva eir eiga ekki a gera, sem er j kvei markmi sjlfu sr. a tefur lka trlega miki fyrir ef a arf alltaf a fletta hlutunum upp og sumum tilfellum eykur a lkurnar villum.


Eitt sem rekst svo alveg restina og a er me samrmda einkunn sem forsp um a "plumma" sig lfinu. Fyrsta lagi vantar mig algerlega skilgreiningu hva meinar me a plumma sig. Er a a eignast ga fjlskyldu? Hafa g laun? Skja um einkaleyfi hugmynd sem maur fkk? Stofna eigi htknifyrirtki?

Miðvikudagur 1. mars 2006 kl. 09:29

Liinn er s tmi sem hgt er a gefa sitt lit. Hafu samband ef vilt koma einhverju framfri

Lra Stefnsdttir
Lra Stefnsdttir lara[at]lara.is

www.flickr.com
Lra Stefnsdttir
Brimnesvegur 24
625 lafsfjrur
sland / Iceland
GSM: +896 3357
Email: lara [at] lara.is


skrift a vefdagbk skrift a vefdagbk

1992 - 2011 Lra Stefnsdttir - ll rttindi skilin / All rights reserved.